Vì sao phần này quan trọng đến vậy
Nằm ngay dưới đầu trang, phần giới thiệu bản thân là đoạn văn xuôi đầu tiên người đọc gặp, trên một trang thường chỉ được lướt qua trong vài giây. Nó hoặc khiến người đọc dừng lại đọc kỹ hơn, hoặc không. Nhiệm vụ của nó là định hướng cho người đọc chưa biết chức danh, cấp bậc hay lĩnh vực của bạn, bằng ít từ nhất có thể.
Đây không phải một bản tóm tắt thư xin việc thu nhỏ, cũng không phải tiểu sử ngắn. Nó nên nêu sự thật - vị trí, số năm, lĩnh vực trọng tâm - thay vì nhận xét về bản thân. Những từ như "chăm chỉ" hay "nhiệt huyết" đọc như câu lấp chỗ trống chính vì chúng không thể kiểm chứng và xuất hiện ở gần như mọi CV.
Giới thiệu bản thân và mục tiêu nghề nghiệp
Một câu mục tiêu nghề nghiệp kiểu cũ nói về điều bạn muốn:
“Mong muốn tìm được vị trí giúp phát triển kỹ năng bản thân.”
Cách viết này hợp lý ở thời mà hồ sơ giấy có thể gửi đến bất kỳ đâu. Ngày nay, tin tuyển dụng đã nói rõ vị trí bạn đang ứng tuyển, nên một câu như vậy chỉ lặp lại thông tin người đọc đã biết mà không thêm giá trị gì.
Một phần giới thiệu bản thân tốt nên nói bạn mang lại điều gì, dựa trên bằng chứng thay vì mong muốn. Trường hợp một câu kiểu "mục tiêu" vẫn còn giá trị là khi bạn thực sự chuyển ngành: đầu trang cần nêu rõ vị trí đang nhắm tới và thế mạnh có thể chuyển đổi được, vì bản thân quá trình làm việc bên dưới sẽ không tự nói lên điều đó.
Cách viết một phần giới thiệu bản thân thực sự tốt
Ba phần: vị trí công việc cộng với số năm hoặc lĩnh vực, một hoặc hai thế mạnh cụ thể được nêu như một kỹ năng hay phạm vi công việc chứ không phải một tính cách, và - chỉ khi thực sự đúng - một con số cụ thể lấy từ chính công việc, ví dụ quy mô đội nhóm hay quy mô hệ thống. Nếu không có số liệu thật, hãy bỏ hẳn phần này thay vì bịa ra một con số.
Viết phần này sau cùng, sau khi đã hoàn thành phần kinh nghiệm làm việc. Nó nên là bản rút gọn của những gì đã đúng ở phần bên dưới - viết nó trước, khi nội dung đó còn chưa tồn tại, thường chính là nguyên nhân khiến phần giới thiệu trở nên chung chung, thiếu nội dung thật.
Một ví dụ viết lại cụ thể
Một phần giới thiệu yếu:
“Chuyên viên chăm chỉ với kỹ năng giao tiếp tốt, mong muốn phát huy kinh nghiệm trong một môi trường năng động.”
Mọi cụm từ trong câu này có thể mô tả gần như bất kỳ ứng viên nào cho gần như bất kỳ vị trí nào - nó không cho người đọc điều gì để đánh giá hay kiểm chứng.
Một bản viết lại mạnh hơn, cho một ứng viên giả định:
“Kỹ sư backend với sáu năm xây dựng hạ tầng thanh toán bằng Node.js và Postgres, gần đây nhất dẫn dắt việc tách một hệ thống monolith thành ba API triển khai độc lập.”
Câu này nêu rõ lĩnh vực, công nghệ sử dụng, và một tín hiệu về cấp bậc - việc dẫn dắt một dự án chuyển đổi hệ thống - toàn bộ đều là những sự thật người đọc có thể đối chiếu với phần kinh nghiệm ngay bên dưới.
Ví dụ giới thiệu bản thân chuyên nghiệp theo từng cấp bậc
Ví dụ cho người mới ra trường:
“Cử nhân Khoa học Máy tính với đồ án tốt nghiệp giúp giảm 40% thời gian phản hồi của một API mẫu nhờ kỹ thuật caching, hiện đang tìm kiếm vị trí kỹ sư toàn thời gian đầu tiên.”
Ví dụ này hiệu quả vì nêu rõ một dự án cụ thể và một kết quả thực tế, chứ không chỉ nói về bằng cấp. Ví dụ cho cấp trung: "Điều phối viên marketing với bốn năm kinh nghiệm vận hành các chiến dịch quảng cáo trả phí trên mạng xã hội, gần đây nhất đã giảm một phần ba chi phí trên mỗi khách hàng tiềm năng với ngân sách hàng năm 200.000 đô la." Ví dụ này nêu rõ vai trò, thời gian làm việc và một con số có thể kiểm chứng.
Ví dụ cho cấp cao cần thể hiện quy mô công việc, không chỉ thâm niên:
“Quản lý kỹ thuật phụ trách nhóm chín người trải rộng hai múi giờ, chịu trách nhiệm cho một nền tảng phục vụ 2 triệu yêu cầu mỗi ngày.”
Quy mô nhóm và quy mô hệ thống cho thấy loại quyết định mà người này đưa ra. Ở mọi cấp bậc, hãy nêu rõ cấp bậc - mới ra trường, điều phối viên, quản lý - để người đọc không phải đoán.
Viết phần giới thiệu bản thân khi ứng tuyển nhiều loại công việc khác nhau
Sai lầm phổ biến là viết một bản giới thiệu bản thân mơ hồ nhằm bao quát mọi vai trò, kết quả là không nói được điều gì đủ cụ thể để giúp ích cho bất kỳ vị trí nào. Cách khắc phục là tìm ra sợi dây chung giữa các công việc - một kỹ năng, một lĩnh vực, hoặc một cách làm việc - và mở đầu bằng điều đó. Người ứng tuyển cả vị trí vận hành lẫn chăm sóc khách hàng có thể viết:
“Chuyên viên vận hành với ba năm kinh nghiệm quản lý quan hệ nhà cung cấp và xử lý khiếu nại, thoải mái vận hành quy trình dù ở hậu trường hay trực tiếp với khách hàng.”
Điều chỉnh bản giới thiệu bản thân cho từng đơn ứng tuyển chỉ mất chưa đến năm phút: thay cụm từ chức danh và điểm minh chứng phù hợp nhất với tin tuyển dụng, giữ nguyên phần còn lại. Quy tắc không được phá vỡ là sự trung thực - không bao giờ nhận một chức danh mà bạn chưa từng đảm nhiệm, kể cả khi vị trí mục tiêu dùng từ ngữ khác cho công việc bạn đã làm.
Tóm tắt kỹ năng: khi một danh sách hiệu quả hơn một đoạn văn
Tóm tắt kỹ năng thay thế đoạn văn thông thường bằng ba đến sáu kỹ năng được nhóm lại, mỗi kỹ năng kèm một dòng minh chứng, có thể thay thế hoặc đặt ngay dưới phần giới thiệu bản thân dạng văn xuôi. Nó phù hợp với các vai trò kỹ thuật, nghề thủ công và người chuyển ngành, nơi người đọc đang tìm kiếm năng lực cụ thể chứ không phải một câu chuyện. Ví dụ nhóm:
“Dữ liệu: SQL, dbt, Looker - xây dựng lớp báo cáo mà một đội kinh doanh 40 người kiểm tra hàng ngày.”
Bỏ qua các tính từ về kỹ năng mềm như "làm việc nhóm tốt" - chúng không có minh chứng, và tóm tắt kỹ năng tồn tại chính là để thay thế loại câu đó bằng bằng chứng. Bỏ qua công cụ chỉ dùng một lần trong một dự án; chỉ liệt kê những gì bạn thực sự có thể dùng lại vào ngày mai. Giữ định dạng là văn bản thuần túy thay vì biểu tượng hay thang đánh giá sao, vì hầu hết hệ thống theo dõi ứng viên chỉ đọc được văn bản và bỏ qua phần còn lại.
Câu hỏi thường gặp
- Phần giới thiệu bản thân nên dài bao nhiêu?
- Hai đến ba câu, khoảng 50 từ trở xuống - đủ dài để nêu vị trí, kinh nghiệm và một thế mạnh, đủ ngắn để đọc hết trong vài giây mà một lượt đọc lướt CV thực sự dành cho nó.
- Có thể bỏ qua phần này hoàn toàn không?
- Có, với một CV mới ra trường, chưa có nhiều để tóm tắt, khoảng trống đó thường nên dành cho học vấn và các dự án đã làm. Hãy thêm phần giới thiệu bản thân khi đã có một quá trình kinh nghiệm thực sự đáng để rút gọn lại thành vài câu.
- Phần giới thiệu bản thân có nên khác nhau cho mỗi vị trí ứng tuyển không?
- Những thế mạnh bạn chọn nêu lên nên thay đổi theo trọng tâm của từng tin tuyển dụng cụ thể, ngay cả khi các sự thật về bản thân bạn không đổi. Xem hướng dẫn cách viết CV để biết cách điều chỉnh phần còn lại của trang theo cách tương tự.
- Sự khác biệt giữa phần giới thiệu bản thân và tóm tắt kỹ năng là gì?
- Phần giới thiệu bản thân là hai hoặc ba câu văn xuôi nêu vai trò, kinh nghiệm và một hoặc hai thế mạnh của bạn. Tóm tắt kỹ năng thay thế đoạn văn đó bằng một danh sách ngắn các kỹ năng cụ thể được nhóm lại, mỗi kỹ năng kèm một dòng minh chứng, phù hợp với người đọc đang tìm kiếm năng lực hơn là một câu chuyện.